Systemisch werk
de verschillende soorten opstellingen
Binnen het systemisch werk heb je verschillende soorten opstellingen, zoals
- familie-opstellingen
- organisatie-opstellingen
- werk-, loopbaan- en keuze opstellingen.
Hieronder volgt een beschrijving. Wil je meer weten dan kun je ook de 2-daagse workshop volgen 'Systemisch Werk en NLP'.
Familie-opstellingen
Veel van onze overtuigingen en psychische problemen vinden hun oorsprong in de familie waar wij zijn opgegroeid, en openbaren zich in onze huidige relaties. Een tiental jaren geleden heeft de Duitser Bert Hellinger een techniek ontwikkeld om verstoorde verhoudingen binnen familiebanden zichtbaar te maken. Door een opstelling met personen die familieleden representeren ontstaat er een patroon, waarin de emotionele bindingen binnen deze familierelaties herkenbaar worden. Een kind dat bijvoorbeeld naar een persoon is vernoemd kan - meestal onbewust - verstrikt raken met de emoties van deze persoon, zelfs als het kind deze nooit persoonlijk heeft gekend of als deze al lang is overleden. Als er sprake is van een jong overledene binnen de familie - ongeacht de oorzaak - kan het gebeuren dat een familielid zich zo verbonden voelt met het lot dat deze zich hiermee emotioneel verbindt en verstrikt raakt in de emotionele complicaties. Kinderen of kleinkinderen van voorouders die een oorlog hebben beleefd kunnen soms de gevolgen daarvan dragen zonder dat zij dit realiseren. In bovengenoemde situaties kunnen betrokkenen gedragingen of patronen vertonen die eigenlijk niet de hare of zijne zijn en die soms raakvlakken vertonen met voorouders tot vijf generaties terug. Opstellingen zijn een ideaal gegeven om deze familiepatronen op veilige afstand te bekijken.
In een familieopstelling wordt gekeken naar patronen die van generatie op generatie worden doorgegeven, gebeurtenissen die zich herhalen en naar vervolgens naar het gedrag dat je nu niet meer wilt.
Vragen die hierbij horen zijn:
- Ik kan er niet toe komen om beslissingen te nemen
- Ik voel me vaak moe of angstig en ik weet niet waarvan
- Sommige mensen kunnen me zo kwaad krijgen, hoe kan dat?
- Warom maak ik mij steeds kleiner of groter dan nodig?
- Hoe krijg ik beter contact met mijn kinderen, broer, zus of ouders?
- Waarom wil ik steeds weg als het te lastig wordt?
- Soms lijkt het wel of ik nooit iets goed doe
- Ik heb moeite mijn plek te nemen in relaties of op mijn werk
- Ik kan me soms zo schamen en ik weet niet waarvoor
- Van mijn partner/familie krijg ik niet de waardering die ik graag wil voelen
- Hoe komt het dat ik mij steeds zo verantwoordelijk voel
Organisatie-opstellingen
De bovengenoemde methode wordt ook toegepast in organisaties, bijvoorbeeld om te onderzoeken waarom er stagnaties zijn in de ontwikkelingen van een organisatie of waarom bepaalde conflicten telkens terugkeren. Er wordt in dit verband niet gesproken over een familieopstellingen, maar een organisatieopstelling.
Een team- of organisatieopstelling is een snelle en intense manier om inzicht te krijgen in het functioneren van een team. De verborgen factoren die het functioneren van een team beïnvloeden worden zichtbaar. Vaak voelen we deze verborgen dynamieken wel maar je ziet ze niet. Hoe vaak maken wij niet mee dat organisatieproblemen hardnekkiger blijken dan we dachten of dat een beleidsstrategie steeds weer dreigt te mislukken. Ondanks de goede bedoelingen van alle betrokkenen en allerlei externe adviezen, lukt het niet de problemen op te lossen. De oorzaak moeten we in zulke gevallen zoeken in de werking van het organisatiesysteem: op een dieper niveau. Een organisatie-opstelling is dan een mooie manier om achter de verborgen dynamieken in je team te komen en zo de samenwerking te optimaliseren. Je ziet nieuwe mogelijkheden en krijgt nieuwe inzichten.
Organisatie-opstellingen vormen een krachtig hulpmiddel bij de volgende vraagstukken:
- ingrijpende veranderingen als fusie, samenvoeging, opheffing of afstoting
- onduidelijkheid in leiderschap
- terugkerende problematiek, ondanks allerlei structurele of personele wijzigingen.
- strijd tussen verschillende delen van de organisatie
- grote mate van verloop of ziekteverzuim
- steeds weer niet bereiken van doelen of falen van projecten
- moeizame samenwerking
- voortleven van oud zeer en andere historische belemmeringen
- chronisch gebrek aan daadkracht
Werk, loopbaan en keuzeopstellingen
Iedereen kampt wel eens met vragen die niet zo zeer te maken hebben met de organisatie, maar veeleer met de eigen positie daarin. Er spelen overwegingen als: ben ik wel geschikt voor dit werk, ik twijfel over wat ik echt wil, ik wil wat anders maar kan de organisatie niet in de steek laten of durf het onbekende niet aan, het is nooit goed genoeg, ik neem te veel verantwoordelijkheid, welke functie past beter bij mij, mijn werk wordt onvoldoende gewaardeerd. Een opstelling met representanten voor de vraagsteller zelf, sleutelfiguren en relevante aspecten, brengt veel helderheid over welke factoren in de eigen gevoelens meespelen en in welke richting oplossingen zijn te vinden.
Vraagstukken die hierbij passen zijn o.a.
- onzekerheid over positie en ambitie
- conflicten op het werk
- moeilijke keuzes betreffende eigen werksituatie
- energieverlies op het werk
- gebrek aan verbinding met de organisatie, afdeling, functie, of collega's
2-daagse workshops Systemische werken en NLP
Nieuwsgierig naar meer, volg dan onze 2-daagse workshop volgen 'Systemisch Werk en NLP'.
Nieuwsbrieven
Je kunt je ook inschrijven voor onze gratis nieuwsbrief. Je wordt dan automatisch op de hoogte gehouden van nieuwe workshops. Elke nieuwsbrief bevast een leuke spreuk en praktische tips en informatie over hoe jij meer in je kracht kan komen te staan.
Gratis downloads en oefeningen
Op de website staan ook diverse gratis downloads en oefeningen.